|
VBScript’e Giriş
VBScript diliyle yazacağımıza göre, önce hızlı bir VBScrip görsek
iyi olur.Visual Basic dilini biliyorsanız, VBScript biliyorsunuz sayılır. VBScript,
güçlü bir dildir; ancak Netscape firmasının hiç bir zaman Browser’ında istemci tarafında
çalıştırılabilecek diller arasında kabul etmemesi sebebiyle VBScript, Web’in istemci
tarafında kendisinden bekleneni yapamadı. MS’un Browser’ı Internet Explorer ise
VBScript ile yazacağınız İstemci-Tarafı kodları okuyabilir ve icra edebilir. Ne
var ki ASP kodlarımız hiç bir zaman ziyaretçinin Browser’ının yüzünü göremeyeceği
ve sadece Server’da çalışacağı için Server’da VBScript desteği bulunduğu sürece,
ASP sayfalarınızı VBScript ile yazabilirsiniz. Bir Server’da ASP desteği varsa,
VBScript desteği de var demektir.
VBScript’in hemen hemen bütün komutlarını ve yöntemlerini ASP’de
kullanabilirsiniz. Ancak bunun bir kaç kısıtlaması vardır. VB veya VBScript’e ASP
dışında aşina iseniz, mesaj kutusu (MsgBox) ve girdi kutusu (InputBox) aracılığı
ile programlarınıza kullanıcının bilgi girmesini sağlayabileceğinizi biliyorsunuz
demektir. Bu iki komutu ASP içindeki VBScript kodunda kullanamayız. Ayrıca ASP teknolojisi
zaten VBScript’in bütün komutlarını ve deyimlerini kullanmanızı da gerekli kılmayacaktır.
Göreceksiniz ki, mükemmel ASP sayfaları oluşturmak için bile bir avuç VBScript komutu
kullanacağız.
ASP sayfalarımızdaki HTML kodları ile VBScript (veya diğer Script
dillerinin) kodlarını birbirinden ayırmamız gerekir. Bu ASP.DLL’ye, HTML’in nerede
bittiğini, Script diliyle yazılmış kodun nerede başladığını gösterebilmemiz için
gerekli. Bunu sağlamak için Script diliyle yazılmış herşeyi “<%” ve “%>” işaretleri
arasına alırız. ASP.DLL bu işaretleri görünce, içindekileri “yazmak” yerine “yapar.”
Bir ASP sayfanızda HTML’in klasik “<” ve “>” işaretleri arasındaki unsurlar,
ASP.DLL tarafından ziyaretçiye gönderilecek olan sayfaya aynen aktarılır; ancak
“<%” ve “%>” arasındaki herşey, başta belirttiğiniz LANGUAGE etiketinde yazılı
Script dilinin yorumlayıcısına verilir; yorumlatılarak, gereği yerine getirilir.
“<%” ve “%>” işaretlerine “sınırlayıcı” denir. Sınırlayıcının içinde bir veya
daha çok satır kod bulunabilir. Sınırlayıcılar ve içindeki Script, HTML etiketlerinin
içinde veya dışında yer alabilir. Sınırlayıcının içindeki kodlarımızı açıklamak
için koyacağımız yorum satırlarının başına tek tırnak işareti (') koyarız. İşte
bu kuralları uyguladığımız bir ASP sayfası örneği:
<% @LANGUAGE=VBscript %>
< html>
< head>
< title>Hoş geldiniz</title>
< meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=ISO-8859-9">
< meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254">
< /head>
< body>
< center>
<%
Yazı tipi boyutunu tutacağımız bir değişken tanımlayalım
Dim fontBoyut
%>
<%
' yazı tipi boyutunu 1'den 8'e kadar değiştirelim
For fontBoyut = 1 To 8
%>
< font size = <%=fontBoyut%>>
Hoş geldiniz<br>
< % Next %>
< /center>
< h3>Bugün: <% =WeekdayName(Weekday(Date)) %>, <% = Date %>.
Şu anda Server'da saat: <% = Time %>.<p>
< /h3>
< /body>
< /html>
Burada sınırlayıcı arasında tek veya çok satırlı VBScript kodları
ile başında tek tırnak olan icra edilmeyen, yorum satırlarını görüyorsunuz. HTML
etiketinin içine gömülmüş VBScript kodu ise HTML’in <FONT> etiketinde yer
alıyor: <font size = <%=fontBoyut%>>. Burada karşılaştığımız “<%=”
ifadesi, ASP’ye, “Bu değişkenin değerini bul ve tam buraya yaz!” dememizi sağlıyor.
Bu ifade daha sonra yakından ele alacağımız Response.Write metodunun kısaltılmış
halidir. HTML etiketinin içine yazdığımız VBScript bölümünün kendi sınırlayıcı işaretlerinin
yine de kullanıldığına dikkat edin.
|